Kaskadowe oświetlenie schodów LED – jak działa sterownik schodowy?
Kaskadowe oświetlenie schodów działa tak: czujnik przy pierwszym stopniu (na dole albo na górze) wykrywa, że ktoś wchodzi na schody, a sterownik schodowy zapala stopnie jeden po drugim w kierunku ruchu. Po ustawionym czasie światło gaśnie w tej samej kolejności albo – jeśli tak ustawisz sterownik – na wszystkich stopniach jednocześnie. Cały efekt zależy od trzech rzeczy: sterownika, czujników i tego, jak doprowadzisz zasilanie do stopni.
Poniżej opisujemy, jak to wygląda w praktyce na podstawie naszych montaży: jaki układ wybrać, gdzie zamontować czujniki i jak dobrać zasilacz. Gotowe sterowniki znajdziesz w kategorii sterowniki schodowe LED.
Jak działa kaskadowe oświetlenie schodów – krok po kroku
- Wykrycie ruchu. Czujnik na dole lub na górze schodów rejestruje osobę, która zbliża się do pierwszego stopnia.
- Sygnał do sterownika. Sterownik wie, z której strony przyszedł sygnał, więc zaczyna od właściwego końca schodów.
- Kaskada. Stopnie zapalają się kolejno, z ustawionym w sterowniku tempem.
- Świecenie i wygaszanie. Po czasie ustawionym w sterowniku (np. w TREP-P1 od 10 sekund do 10 minut) stopnie gasną po kolei albo wszystkie naraz – zależnie od ustawień.
Sterownik schodowy kaskadowy: taśma na każdy stopień czy taśma cyfrowa?
Są dwa sposoby na sterownik schodowy kaskadowy. Różnią się tym, jak taśma LED jest podłączona do sterownika.
| Osobna taśma na każdy stopień | Taśma cyfrowa (adresowalna) | |
|---|---|---|
| Jak działa | każdy stopień to osobny kanał sterownika | sterownik wysyła sygnał cyfrowy (WS2811), taśma sama „wie”, który odcinek zapalić |
| Przewody | osobny przewód do każdego stopnia | według schematu taśmy cyfrowej |
| Taśma | zwykła taśma jednokolorowa 12 V lub 24 V (nie CCT) | tylko taśma cyfrowa |
| Sterowniki w Luminarex | TREP-03 (do 28 stopni), TREP-06 (do 32 stopni) | TREP-P1 (do 32 stopni, wyjście WS2811) |
W naszych montażach zdecydowanie częściej robimy osobną taśmę jednokolorową na każdy stopień. To prostszy, sprawdzony układ. Taśmy CCT (z regulacją barwy bieli) nie podłączysz do TREP-03 ani TREP-06 – każdy stopień ma w nich jeden kanał, a taśma CCT potrzebuje dwóch. Taśma cyfrowa to rzadszy wybór, ale wciąż możliwy, gdy klient chce efektów, których nie da się zrobić zwykłą taśmą. Ostatecznie decyduje to, jak ma wyglądać światło na schodach.
Uwaga na nazwy: TREP-06 ma w nazwie „cyfrowy”, ale nie ma wyjścia do taśm adresowalnych WS2811. Do taśmy cyfrowej służy TREP-P1. Taśmy znajdziesz w kategorii taśmy LED cyfrowe.
Oświetlenie schodów z czujnikiem ruchu – PIR, laser i czujnik zmierzchu
Takie oświetlenie działa dobrze tylko wtedy, gdy czujnik „widzi” schody, a nie cały korytarz. To najczęstsze źródło problemów.
- Czujnik ruchu PIR montujemy na wysokości kolana, mniej więcej pół metra przed rozpoczęciem schodów – osobno na dole i na górze. W zestawach: TREP-03 ma 2 czujki PIR, TREP-06 – 4, TREP-P1 – 2.
- Czujnik laserowy reaguje na przecięcie niewidzialnej wiązki, więc łatwiej ograniczyć go do samego wejścia na schody. Montujemy go ok. 10 cm od podłogi i ok. 30 cm przed pierwszym stopniem. W ofercie: SKYDANCE ES32 EL-C (laser), a w wersji z PIR – SKYDANCE ES32 PIR. Zasięg wiązki czujnik laserowy dopasowuje sam (autoadaptacja) albo ustawiasz go ręcznie – dzięki temu nie reaguje na ruch dalej w korytarzu.
- Czujnik zmierzchu nie wykrywa ruchu. Sprawia, że kaskada uruchamia się tylko po zmroku, a w dzień schody nie świecą. Ma go w zestawie TREP-P1.
Zasilacz i obciążenie sterownika
Sterownik schodowy ma limit obciążenia. TREP-03 i TREP-06 to 10 A przy 12 V lub 24 V, czyli maksymalnie ok. 120 W przy 12 V i 240 W przy 24 V. Zasilacz dobierasz do sumy mocy taśm na wszystkich stopniach, z zapasem ok. 20%.
Przykład: 14 stopni po 0,9 m taśmy 10 W/m daje 14 × 0,9 × 10 = 126 W. Z zapasem 20% potrzebujesz zasilacza o mocy ok. 150 W. Przy taśmie 12 V przekraczasz limit sterownika (120 W), przy 24 V mieścisz się (240 W). Dlatego przy większej liczbie stopni wybieramy taśmę 24 V. Zasilacze do taśm znajdziesz w kategorii zasilacze LED.
Co zaplanować przed wykończeniem schodów
- Przewody. Przy taśmie na każdy stopień do każdego stopnia musi dojść przewód ze sterownika – trzeba je położyć, zanim schody zostaną obłożone drewnem, kamieniem czy płytkami.
- Profil. Najczęściej montujemy profil BEGTON12 TOPMET, bo jest płytki. Ostateczny wybór zależy jednak od konstrukcji schodów.
- Miejsce na sterownik i zasilacz. Nie zamykaj ich w zabudowie bez dostępu – czujniki ustawia się po montażu, a elektronika może wymagać serwisu lub zmiany konfiguracji.
- Miejsca na czujniki. Zaplanuj je od razu przy wejściu na dole i na górze, według odległości podanych wyżej.
Więcej o taśmach i profilach do schodów piszemy w poradniku oświetlenie schodów LED – ledy na schody i pod schody.
Najczęstsze problemy z naszych montaży
- Czujnik łapie ruch z przestrzeni, a nie ze schodów. Czujka PIR ustawiona za wysoko albo za daleko „widzi” korytarz i schody zapalają się, gdy ktoś tylko przechodzi obok. Rozwiązanie: montaż na wysokości kolana, ok. pół metra przed schodami, albo czujnik laserowy, który jest precyzyjniejszy i rzadziej włącza schody bez potrzeby.
- Przy zejściu z góry kaskada rusza dopiero od drugiego stopnia. Pierwszy krok w dół robisz wtedy w półmroku. Winne jest zwykle położenie górnego czujnika – musi wykryć ruch, zanim ktoś stanie na pierwszym stopniu.
- Za słaby albo źle dobrany zasilacz. Taśmy świecą nierówno albo cały układ się wyłącza – patrz sekcja o zasilaczu.
- Przy zejściu z góry nie świeci pierwszy podstopień – ten, który zaczyna się od linii podłogi piętra. Z góry nie widać wtedy wyraźnie, gdzie kończy się podłoga, a zaczynają schody. To jeden z najczęstszych błędów, jakie widzimy. Rozwiązanie: już przy planowaniu przewodów uwzględnij ten pierwszy podstopień jako osobny odcinek taśmy (osobny kanał sterownika).
FAQ
Jak działa sterownik schodowy kaskadowy?
Odbiera sygnał z czujnika na dole lub na górze schodów i zapala stopnie po kolei w kierunku ruchu, a po ustawionym czasie gasi je po kolei albo wszystkie naraz – zależnie od ustawień.
Ile czujników potrzeba do oświetlenia schodów?
Co najmniej dwa: jeden przy wejściu na dole i jeden na górze. Zestawy TREP-03 i TREP-P1 mają 2 czujki PIR, TREP-06 – 4.
Czy kaskadę można zrobić na jednej taśmie?
Tak, na taśmie cyfrowej (adresowalnej) ze sterownikiem z wyjściem WS2811, np. TREP-P1. Zwykła taśma wymaga osobnego odcinka i przewodu na każdy stopień.
Czy do sterownika schodowego można podłączyć taśmę CCT?
Do TREP-03 i TREP-06 nie – każdy stopień to w nich jeden kanał, więc podłączasz taśmę jednokolorową. Barwę bieli (ciepłą, neutralną) wybierasz przy zakupie taśmy.
Jaki zasilacz do oświetlenia schodów?
Policz sumę mocy taśm na wszystkich stopniach i dodaj ok. 20% zapasu. Sprawdź też limit sterownika – w TREP-03 i TREP-06 to 10 A.
Gdzie zamontować czujnik ruchu przy schodach?
Czujnik PIR na wysokości kolana, ok. pół metra przed pierwszym stopniem. Czujnik laserowy ok. 10 cm nad podłogą i ok. 30 cm przed pierwszym stopniem.
Chcesz, żeby to zaplanował ktoś, kto robi to na co dzień? Zobacz podświetlenie schodów LED – projekt i montaż albo zadzwoń: 572 432 987. Prześlij liczbę stopni i zdjęcie schodów, a dobierzemy sterownik, taśmę, profil i zasilacz.